Een Skûtsje is een scheepstype dat is ontstaan uit een lange historie van scheepsbouw. Tot ongeveer 1880 werden de schepen van hout gemaakt. Door de industriele ontwikkeling konden er daarna ook schepen van staal gemaakt worden. De Skûtsjes kregen dezelfde vorm als hun houten voorgangers, wel veranderden de afmetingen. Zo werden de Skûtsjes net zo lang en breed als de sluizen en bruggen in Friesland toelieten. De Skûtsjes zijn dan ook vrij smal in verhouding tot hun lengte en hebben weining diepgang (ongeveer 40 cm) Zo is de "Singelier"een van de grotere Skûtsjes. Afmetingen: Lengte: 20.62 mtr Breedte: 3.85 mtr Holte: 1.20 mtr |
|
| Een wedstrijd Skûtsjesilen voor de oorlog. Het 1e Skûtsje komt uit Jutrijp, het 2e was van Tjalling van der Veen en het 3e Skûtsje is van Siete Sietema ( de poep) (foto J vd Veen)
| |  |  |  |
|
Een Skûtsje werd gebouwd als vrachtschip voor de Friese wateren en er werd van alles mee vervoerd. Bijvoorbeeld, zand,terp aarde,grint, bieten, turf, hout, dakpannen, steenkool enz Ookwerden er vroeger al wedstrijden gezeild, dit was vrnl bedoeld om de opdrachtgevers te laten zien welk schip het snelst was om de vracht te vervoeren. Na 1945 was het Skûtsje te klein om met het wegvervoer te kunnen concureren, enkele van de oude schippers waaronder mijn overgrootvader Sipke van der Veen begonnen toen al met gasten te zeilen. |
|
| Een Skûtsje interieur. Zo als u hier kunt zien was de "roef" (woonkamer) va een Skûtsje erg klein. Een oud bekend Fries spreekwoord is dan ook; Wa earts yn de roef komt hat kâns fan plak!
| | | | |
|
De meeste schepen werden echter verkocht en omgebouwd tot woonark. Zo verging het ook de "Singelier" die verdween naar Roermond totdat ze in 1998 werd herontdekt. Ze werd in oude luister hersteld en wordt nu gebruikt voor wedstrijdzeilen. dagtochten, bedrijven contactdagen, familiedagen enz |
|
Het verschil tussen vroeger en nu is dat er vroeger maar twee of drie personen nodig waren om met een Skûtsje te kunnen zeilen, meestal de schipper met zijn vrouw en soms was er nog een knecht. En als er geen wind was moesten vrouw of knecht het Skûtsje aan een lange lijn langs de waterkant voorttrekken (Skûtsje jagen) |
|
|
Tegenwoordig wordt een Skûtsje door ongeveer 12 bemanningsleden bemand/vrouwd. Dit komt omdat er anno 2000 maximale tuigage wordt gevoerd. De "Singelier" heeft een (groot) zeil van 115 vierkante meter en een fok van van 60 vierkante meter. |
